Tag Archives: Rừng khộp Việt Nam

Phải Bảo Vệ Rừng Khộp Tây Nguyên

Standard

Tan hoang rừng Khộp khu vực Cư Mgar, Buôn Đôn. Một dự án thiển cận với cái lợi trước mắt, nói cách khác, là tội ác với thiên nhiên và con người tại địa phương.


Hậu Quả Của Việc Chuyển Đổi Rừng Khộp Sang Canh Tác Cây Trồng Khác

Rừng khộp hiện tại bị coi là kém hiệu quả kinh tế và đang bị chặt hạ để chuyển đổi sang trồng các loại cây khác được coi là có hiệu quả cao hơn. Thực tế, nhiều người dân và thậm chí cả chính quyền địa phương cũng chưa hiểu hết các giá trị của rừng khộp, cả về kinh tế và các giá trị sinh học, sinh thái. Hàng trăm ha rừng khộp đang bị chuyển đổi sang trồng cao su, cà phê… là điều thực sự đáng lo ngại.

Vai trò của rừng khộp đối với môi trường sinh thái

Rừng khộp là một kiểu rừng đặc trưng với các cây thuộc họ dầu lá rộng chiếm ưu thế và chỉ có ở khu vực Đông Nam Á. Kiểu rừng thưa và thoáng này thường phân bố ở những vùng có khí hậu phân biệt thành hai mùa mưa- khô rõ rệt. Vào mùa khô, rừng khộp trơ trụi lá, đất đai khô cằn, các dòng suối trong rừng hầu hết đều cạn kiệt khiến những người lần đầu đến thăm có thể ngỡ rằng đó là khu rừng chết. Chính vì cây lá rụng nhiều, ở mặt đất lại thường là các loại cỏ, le và cây con mọc dày đặc nên loại rừng này rất dễ cháy vào mùa khô. Tuy nhiên, chính lửa lại là yếu tố tích cực làm quả cây có đủ điều kiện để nảy mầm và tạo nên sức tái sinh mãnh liệt của rừng khộp. Chỉ cần có một cơn mưa thoáng qua là cả khu rừng lập tức bừng lên màu xanh trở lại. Rừng khộp là nơi tập trung của nhiều loài thú của châu Á như: Hươu, nai, voi, khỉ, vượn…, trong đó có các loài thú quý hiếm của thế giới như bò xám, tê giác …

Rừng khộp Tây Nguyên.

Tại nước ta, rừng khộp được phân bố chủ yếu ở Tây Nguyên, vùng Duyên hải Nam Trung bộ và Nam bộ. Trong đó, Tây Nguyên là nơi có diện tích rừng khộp lớn nhất và đặc trưng nhất với khoảng  500.000 ha phân bố từ Nam cao nguyên Pleiku đến Tây Ninh. Tầm quan trọng của rừng khộp cũng đã được thừa nhận thông qua việc thành lập Vườn Quốc gia (VQG) Yok Đôn tại huyện Buôn Đôn tỉnh Đak Lak. Đây là VQG duy nhất ở Việt Nam bảo tồn loại rừng đặc biệt này. Vườn Quốc gia Yok Đôn là một địa điểm quan trọng để bảo tồn nhiều loài thú lớn như bò tót, bò rừng và chà vá chân đen. Khu vực này cũng được coi là một trong những vùng bảo tồn chim quan trọng của Việt Nam, nhất là đối với chim công. Tầm quan trọng này lại càng được khẳng định với sự phát hiện loài chìa vôi Mê Kông và quắm lớn. Trong số 51 loài động vật quý hiếm ở Đông Dương đã phát hiện được 38 loài hiện diện ở rừng khộp Tây Nguyên.

Bên cạnh đó, rừng khộp còn có rất nhiều loài thực vật có giá trị. Hiện tại ở Tây Nguyên đã ghi nhận 404 loài thực vật, trong đó 120 loài cung cấp gỗ với nhiều loài gỗ quý như giáng hương, cà te hay gõ đỏ, gụ mật… Cây cao trung bình từ 20 mét đến 25 mét tạo thành từng tầng, từng lớp đan chen nhau tô điểm cho rừng Tây Nguyên màu xanh ngút ngàn, hùng vĩ.

Giá Trị Rừng Khộp Trong Du Lịch. Dhung Cafe, Quảng Hiệp, Cư Mgar

Nếu khai thác mỗi cây dầu trưởng thành cho từ 6 kg đến 7 kg, thì hằng năm sản lượng dầu lỏng khai thác toàn vùng thật sự không nhỏ. Bên cạnh cây cho dầu lỏng còn có cây cẩm liên, sao đen tiết nhựa ra một cách tự nhiên dọc vỏ thân cây không rơi xuống đất mà đọng lại như nhũ đá, có màu trắng. Hàm lượng tinh dầu trong nhựa dầu rái  có tỷ lệ cao tới 50%, được dùng trong công  nghệ sơn, đánh bóng gỗ.

Dưới tán lá cây họ dầu và cây lấy gỗ là loài song, mây, tre, nứa… và thảm cỏ dày đặc làm nguồn thức ăn phong phú cho động vật móng guốc. Tại đây còn có 23 loài phong lan muôn màu sắc, hơn 150 loài cây cho lá và quả làm thức ăn cho người và động vật, có 64 loài cây dùng làm dược liệu như: Địa liên, thiên niên kiện, hà thủ ô, sâm bố chính, mã tiền…


Hậu quả của việc chuyển rừng khộp sang độc canh cây trồng khác

Nếu chúng ta chỉ nhìn thấy bề ngoài của rừng khộp, cây thưa thớt, khô khốc tưởng chừng như một khu rừng “chết” mà chuyển sang trồng loại cây khác như cao su, cà phê…. thì quả là sai lầm.

Làm gia tăng biến đổi khí hậu và gây suy giảm đa dạng sinh học: Một báo cáo nghiên cứu đăng trên tờ “Nature” đã cho biết, những rừng cây sống lâu đời có thể chứa carbon hàng thế kỷ, trong khi những đồn điền và những khu rừng trẻ lại làm tăng lượng khí thải carbon do quá trình cày xới đất đai và sự biến mất hoặc suy thoái của hệ sinh thái trước đó.  Một vài nghiên cứu khác cũng đã cho thấy rằng, khi một hệ sinh thái bị biến thành các đồn điền độc canh, tính đa dạng sẽ bị mất đi. Một khu rừng nguyên sinh chứa hàng triệu loài, trong khi những vườn cây công nghiệp chỉ cho phép một vài loài định cư và sinh tồn. Một nghiên cứu ở Amazon cho thấy, việc chuyển đổi một phần rừng nguyên sinh thành đồn điền độc canh đã làm mất đi 25% số loài; các loài chim, lưỡng cư và bò sát cũng giảm 40% đến 60%, đó là chưa kể đến những mất mát tổng thể khác.

Làm ảnh hưởng tiêu cực lên xã hội: Năm 2008, ba nhóm Phong trào bảo vệ rừng nhiệt đới, Người bạn của Trái đất, và Liên minh Rừng toàn cầu đã thống nhất và công bố bản danh sách những vấn đề về môi trường và xã hội tiềm ẩn do chịu tác động tiêu cực của những đồn điền độc canh, trong đó có đề cập đến các yếu tố như: Gây suy giảm nguồn nước do ảnh hưởng đến khả năng điều tiết nước, ô nhiễm nước và không khí do sử dụng thuốc trừ sâu và những chất hóa học nông nghiệp khác, kéo theo việc tái định cư và những hệ quả về sinh kế, môi trường, trật tự xã hội…

Cây Dầu Bao , Vietnam Dipterocarpus baudii, Dhung Cafe, CuMgar

Giải pháp bảo vệ và phát triển rừng khộp

Nếu như chúng ta có kế hoạch phát triển khu rừng khộp thành một khu rừng đa mục đích, đa nguồn lợi như có kế hoạch khai thác, bảo vệ, nhân nuôi nguồn dược liệu dưới tán rừng để phát triển thành nơi cung cấp nguồn dược liệu, hương liệu cho cả nước và xuất khẩu; khai thác và phát triển lâm sản dưới tán rừng; và có thể trồng cà phê, hồ tiêu dưới tán rừng như một số nước đã làm… Trồng cây dưới tán rừng không chỉ giúp cho rất nhiều loài tránh được nguy cơ tuyệt chủng mà còn hữu ích với cả những người nông dân do họ không cần hoặc sử dụng một lượng rất ít thuốc trừ sâu và phân bón hóa học.

Ngoài ra, họ cũng có thể thu hoạch các loại hoa quả, củi, gỗ, cây thuốc từ những cây cho bóng râm. Những cây cà phê bóng râm này là lý tưởng bởi chúng sẽ làm giảm những ảnh hưởng của biến đổi khí hậu lên các hệ sinh thái trong khi vẫn bảo vệ được đa dạng sinh học và đảm bảo sinh kế cho người nông dân.

Thanh Việt
Nguồn. Báo Gia Lai

This slideshow requires JavaScript.

Tan Hoang Rừng Khộp Dọc Quốc Lộ 14

Standard

Khai thác rừng khộp vô tội vạ tại khu vực Buồn Cháy, Buôn Đôn, Đak Lak

Tan Hoang Rừng Khộp Dọc Quốc Lộ 14   
Thứ sáu, 10/12/2010 06:23

Người ta chưa hết bàng hoàng, tiếc nuối khi những cánh rừng thông dọc Quốc lộ 14 (đoạn qua tỉnh Đắc Lắc – Đắc Nông) bị tàn sát không thương tiếc thì giờ đây những cánh rừng khộp cũng gánh chịu thảm cảnh tương tự.

Đến Km 613 Quốc lộ 14 (thuộc xã Ea H’leo, huyện Ea H’leo) cảnh tượng nhức nhối đập vào mắt chúng tôi là những cánh rừng khộp bị tàn phá, cây cối bị đốn hạ nằm ngả nghiêng, nhựa cây ứa ra mới nguyên. Đi sâu vào khoảng nửa cây số, thực trạng còn đau lòng hơn. Không chỉ bị chặt phá lấy gỗ, những cánh rừng khộp còn bị đốt cháy tan hoang, đây đó khói lửa vẫn nghi ngút. Những mảnh đất này sau một thời gian sẽ biến thành rẫy cà phê, tiêu, cao su.

Anh Hoàng Văn Thân, một người dân gần khu vực này cho hay: “Cứ chập tối là từng đoàn người ở đâu kéo đến chặt phá. Đốn xong họ gọi xe kéo, xe bò tới chở về. Cây to thì xẻ lấy gỗ, cây nhỏ làm cọc cho tiêu leo, làm củi đốt”. Được biết, đây là vùng giáp ranh giữa hai tỉnh Đắc Lắc, Gia Lai, nạn phá rừng diễn biến phức tạp. Dân di cư tự do tràn về khu vực này ngày một nhiều đang là một gánh nặng thực sự.

Cách đây chừng hai năm, khi có chuyến công tác qua đoạn quốc lộ này, chúng tôi ngỡ ngàng trước vẻ đẹp mê hoặc của những cánh rừng khộp chạy dài bất tận, nhưng nay nhìn mà não lòng. Những căn nhà lậu mọc lên như nấm sau mưa, khiến những cánh rừng khộp bị xóa sổ, đất đai khô cằn, hoang hóa.

Rừng khộp tập trung nhiều loài thú của châu Á như hươu, nai, voi, khỉ, vượn…, có cả thú quí hiếm nằm trong sách đỏ thế giới như bò xám (Bos sauveli), tê giác (Rhinoceros)… Tại Việt Nam, rừng khộp được phân bố chủ yếu ở Tây Nguyên, vùng duyên hải Nam Trung bộ và Nam bộ, trong đó Tây Nguyên có diện tích lớn nhất và đặc trưng nhất với khoảng 500.000ha phân bố từ nam cao nguyên Pleiku đến Tây Ninh.

Không chỉ là nơi sinh sống của các loài động vật quý hiếm, rừng khộp còn có rất nhiều loài thực vật có giá trị.

Mỗi cây dầu trưởng thành khi khai thác cho từ 6 đến 7 kg dầu, như vậy hằng năm sản lượng dầu lỏng của toàn vùng là không nhỏ. Hàm lượng tinh dầu trong nhựa dầu rái (Dipterocarpus alatus Roxb) có tỷ lệ tới 50%, được sử dụng trong công nghệ sơn, đánh bóng gỗ; người dân địa phương thường dùng thắp sáng, sơn quét các vật dụng bằng tre, nứa. Quần thể thực vật họ dầu có ưu điểm phát triển chiều cao rất nhanh, khi tới 10 đến 15 mét thì chậm lại, vỏ cây tạo thành lớp dày cứng, có khả năng chống chọi với nạn cháy rừng.

Mảng rừng khộp Ea H'leo đẹp nao lòng, có vẻ hoang tàn với công trình. 4. 2007. Dhung Cafe, Quảng Hiệp, CưMgar

Dưới tán cây họ dầu và cây lấy gỗ là các loài song, mây, tre, nứa… cùng thảm cỏ dày đặc làm nguồn thức ăn phong phú cho động vật móng guốc. Tại đây có 23 loài phong lan muôn màu sắc, hơn 150 loài cây cho lá và quả làm thức ăn cho người và động vật, 64 loài cây dùng làm dược liệu như: địa liền, thiên niên kiện, hà thủ ô, sâm bố chính, mã tiền… nhưng hiện Tây Nguyên chưa có kế hoạch khai thác, bảo vệ, nhân giống để phát triển, cung cấp nguồn dược liệu, hương liệu cho cả nước và xuất khẩu.

Rừng khộp Tây Nguyên đang bị tàn phá! Để cứu rừng, trước hết chính những người có trách nhiệm cần phải nhận thức đúng vai trò quan trọng của rừng khộp, tìm phương án bảo tồn và khai thác có hiệu quả, đảm bảo sự phát triển bền vững cho tương lai.
Triều Dương
Nguồn. Báo Công An Nhân Dân

This slideshow requires JavaScript.