Sêrêpôk, Dòng Sông Chảy Ngược. Kỳ III. Dòng Sông Ánh Sáng

Standard
Sông Sêrêpok

Sông Sêrêpok ngang qua rừng Yokdon. Ảnh. Yokdonnationalpark

Sêrêpôk, Dòng Sông Chảy Ngược.
Kỳ III. Dòng Sông Ánh Sáng

Vườn quốc gia Yook Đôn nổi tiếng với hệ sinh thái rừng khộp rộng lớn. Ảnh: Phi Long
TT – Ở đoạn cuối trên đất Việt, Sêrêpôk nằm vắt ngang vườn quốc gia Yook Đôn. Đoạn sông xuyên vườn quốc gia Yook Đôn dài hơn 40km, kéo dài từ bến nước của buôn làng Ea Ma, chạy dọc khu rừng khộp trùng điệp trước khi chảy qua tỉnh Mondunkiri (Campuchia).

Sông và rừng đan xen

Chúng tôi có mặt tại vườn quốc gia Yook Đôn khi trời đã về chiều. Vườn quốc gia Yook Đôn nằm trên địa bàn bốn xã thuộc ba huyện: xã Krông Na (Buôn Đôn), Ea Bung và Chư M’Lanh (Ea Súp), Ea Pô (Cư Jút), rộng hơn 115.000ha. Yook Đôn có hệ động thực vật khá phong phú và đa dạng, riêng động vật có 63 loài thú lớn điển hình của VN và thế giới, trong đó 17 loài được ghi vào sách đỏ. Nơi đây cũng chứa đựng một hệ sinh thái rừng khộp rộng lớn, vì thế Yook Đôn trở thành một bảo tàng sinh thái sống động phục vụ việc nghiên cứu nguồn gốc lịch sử tiến hóa, diễn biến và mối quan hệ giữa rừng xanh với rừng khộp và giữa rừng khộp với rừng nửa mùa rụng lá.

Dòng sông Sêrêpôk chạy giữa vườn quốc gia Yook Đôn tạo một khung cảnh hùng vĩ giữa đại ngàn. Mới đây, Trung tâm du lịch Yook Đôn đã tiến hành khảo sát để thực hiện một tour du lịch đường sông trên dòng Sêrêpôk xuyên vườn quốc gia. Tuy nhiên, một cán bộ từng tham gia đoàn khảo sát cho biết tour này nếu thực hiện được sẽ rất hấp dẫn, điều lo lắng là sự hiểm trở và bất thường của dòng sông. Vào mùa nước cạn, những bãi đá lởm chởm nhô lên khắp nơi. Mùa nước lớn dòng nước cuồn cuộn chảy xiết rất dữ dội, không một chiếc thuyền độc mộc nào đủ công suất máy có thể lấn át được sức chảy xiết của dòng sông.

Khi chúng tôi đề nghị được dùng thuyền độc mộc xuôi theo dòng sông xuyên vườn quốc gia ngược lên biên giới, nhiều người đều cho biết đây là mùa nước cạn nên các ghềnh đá ngầm nằm dưới mặt nước luôn là mối hiểm họa rình rập đối với những chiếc thuyền độc mộc. Nhưng rồi một anh lái thuyền độc mộc cũng đồng ý đi nhưng với điều kiện: đi được đến đâu hay đến đó. Chiếc thuyền độc mộc rộng 1m được làm từ một thân cây to rẽ nước rời bến bắt đầu xuyên rừng, qua những đoạn ghềnh đá nhỏ nhấp nhô, những bãi nổi ngập tràn cây xanh chia Sêrêpôk thành hai dòng nước nhỏ, hợp rồi tan. Hai bên bờ lác đác vài ngôi nhà sàn nằm chênh vênh, mấy đứa trẻ thấy có khách lạ chạy ra mép sông cười tươi vẫy chào. Hai bên bờ có khá nhiều bến sông sử dụng loại thuyền độc mộc để vận chuyển người và hàng hóa.

Chốc chốc, chúng tôi lại gặp những bóng người kiếm sống trên sông. Đó là một cụ già đang ngồi bệt trên thuyền để gỡ từng con cá nhỏ mắc trong lưới, cụ cho biết nguồn cá dồi dào đủ để cụ cùng gia đình sinh sống qua ngày. Còn anh Y Moon dùng một mảnh lưới nhỏ quăng ra xa tìm cá. Đối với nhiều gia đình sống dọc đôi bờ Sêrêpôk, dòng sông là nguồn cung cấp thực phẩm dồi dào, cho họ cuộc sống no đủ giữa rừng sâu.

Rừng khộp vườn Quốc gia Yokdon. Ảnh. Báo Ảnh Việt Nam

Sêrêpôk ngày mai

Những ghềnh thác hiểm trở mang lại cho Sêrêpôk tiềm năng thủy điện to lớn. Ảnh: Phi Long
Anh Y Thom, một nài voi ở Krông Na, cho biết Yook Đôn ngày trước là nơi sinh sống lý tưởng của voi rừng vì có nguồn thức ăn khá phong phú. Trước khi có lệnh cấm săn bắt voi, vùng đất này từng là lãnh địa tập trung những đội săn voi thiện nghệ và cũng là địa điểm đi săn lý tưởng của các đoàn săn bắt voi. Khi cuộc sống đô thị hóa lấn sâu vào vườn quốc gia làm địa bàn hoạt động bị thu hẹp lại, đàn voi rừng nơi đây đã đi sâu vào những cánh rừng xa tít để sinh sống.

Đua voi được xem là lễ hội lớn nhất Tây nguyên, phản ánh tinh thần thượng võ của người dân. Hội đua voi thường diễn ra tháng ba những năm chẵn. Để đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng của khách du lịch, những năm gần đây lễ hội thường được tổ chức hằng năm.

Đến chính lễ, dân các buôn làng nô nức dẫn voi tập trung về những vùng tập trung voi, đặc biệt là những bìa rừng ven sông Sêrêpôk. Căng thẳng và hấp dẫn nhất đối với người xem là khi voi vượt sông. Cả đoàn chạy lao qua dòng nước tạo nên những tia nước bắn lên trời bọt tung trắng xóa. Nhìn từ trên cao sẽ thấy hết được khung cảnh hùng vĩ của cả đoàn voi hùng dũng vượt sông Sêrêpôk. Ông “vua voi” của Tây nguyên Ama Kông nhớ lại những lần mình từng tham gia đua: “Những đêm trước ngày đua, trai làng chúng tôi thường rất háo hức chờ đợi ngày tranh tài. Mỗi lần chiến thắng không những chỉ mang vinh dự cho bản thân mà cả làng cũng được thơm lây”.

Nhiều người gọi dòng sông Sêrêpôk có nhiều tiềm năng thủy điện do lưu vực rộng lớn của nó (30.100km2) cũng như nhiều thác ghềnh bằng một cái tên đầy hi vọng: dòng sông ánh sáng. Trong tương lai, trên dòng sông này sẽ có sáu nhà máy thủy điện Dray Hling, Buôn Kuốp, Buôn Tua Srah, Sêrêpôk 3, Sêrêpôk 4 và Đức Xuyên sẽ tạo thành chuỗi cung cấp nguồn điện nối vào mạng lưới phát điện quốc gia. Tổng công suất các nhà máy này dự kiến đạt 704MW.

Đặc biệt nhất là công trình thủy điện Buôn Kuốp với tổng mức đầu tư 4.600 tỉ đồng, dự kiến sẽ hoàn thành vào năm 2009. Với công suất máy đạt 280MW, nhà máy sau khi hoàn thành sẽ mang lại nguồn thu khoảng 700 tỉ đồng/năm, gần bằng giá trị sản lượng công nghiệp của cả tỉnh Đắc Lắc.

Sau khi ra khỏi địa bàn xã Krông Na (huyện Buôn Đôn, Đắc Lắc), Sêrêpôk chảy vào địa phận của tỉnh Mondunkiri (Campuchia) rồi tiếp tục hành trình hợp lưu với dòng sông Ya Lôp (Ia H’Leo) cũng chảy từ VN sang trước khi đổ vào sông Mekong.

PHI LONG
Nguồn. Tuổi Trẻ

 

Gửi phản hồi

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s