Anh Hùng Tây Nguyên, N’ Trang Lơng

Standard
Anh Hùng Tây Nguyên N'Trang Lơng

Anh Hùng Tây Nguyên N'Trang Lơng

N’Trang Lơng (1870 -1935)

N’Trang Lơng[1] (1870 -1935) Do có nhiều cách đọc khác nhau của các nhóm tộc người khác nhau mà tên ông lưu truyền trong dân gian còn có những cách đọc, cách viết, cách phiên âm khác như: Nơ Trang Lơng, Nơ Trang Long, Ama Trang Lơng, Bơ Trang Lơng, M’bâ Trang Lơng, Băp Trang Lơng, Bă Trang Lơng, Ba Trang Luong, Bu Trang Lung, Bu Trang Luông…

Ông sinh khoảng năm 1870 và là thủ lĩnh cuộc Kháng chiến chống Pháp của người M’nông vùng rừng núi Tây Nguyên đầu thế kỉ 20. Vốn là tù trưởng bộ lạc Biăt ở Bu N’Trang (nay thuộc tỉnh Đắk Nông). Cuối 1911, quân Pháp do Henri Maitre chỉ huy cuộc hành quân bình định tới buôn làng người M’nông, đốt phá Bu N’Trang. Ông kêu gọi dân làng nổi dậy. Cuộc khởi nghĩa kéo dài 24 năm. Nghĩa quân đã đánh bại nhiều cuộc tấn công, quét sạch các đồn bốt, phản công bất ngờ hệ thống đồn địch ở ven Krachê (Kracheh, Cămpuchia), giải phóng một vùng M’nông rộng hàng nghìn km2.

Chiến công mang tính thành công cao là trận nghi binh tiêu diệt chỉ huy Henri Maitre, hiện nay di tích về mộ Henri Maitre còn dấu tích tại khu vực huyện Kiến Đức ngày nay.

Vào những năm 1933 – 1935, quân Pháp tổ chức nhiều cuộc hành quân nhằm truy diệt nghĩa quân. Trong một trận chiến đấu quyết liệt tháng 6 năm 1935 Tù trưởng bị bắt do sự phản bội của một quân sĩ tên là Bă Phnông Phê và bị giết ngày 25 tháng 6 năm 1935. Cuộc kháng chiến của người Mơ Nông dưới sự lãnh đạo của N’Trang Lơng là một trang sử chói lọi lòng yêu nước và tinh thần đoàn kết đấu tranh giành độc lập của các dân tộc trên đất nước Việt Nam.

Ghi chú:

    Theo những người già M’nông, theo cách gọi của người Mnông trước kia cũng như ngày nay thì thường lấy tên người con gái đầu gọi cho tên cha, mẹ (chứ hiếm khi lấy tên con trai vì người M’nông theo tục mẫu hệ, con trai sẽ đi ở rể là con “người ta”, chỉ con gái mới được quyền phụng sự tổ tiên). Ví dụ con tên Lan thì cha sẽ là Bơ Lan (bố của Lan), nhưng N’Trang Lơng là chính tên của người ấy chứ không phải là bố của người con tên Trang Lơng. Từ chỗ lầm lẫn này mà nhiều nơi còn gắn tên trường học, tên đường phố không được chính xác như: Bơ Trang Lơng, Ama Trang Lơng (Ama tiếng M’nông là ông già), Nơ Trang Lơng (Nơ không đúng bởi âm N’ phát âm gió không thành tiếng).

    Mới đây Sở Văn hóa – Thông tin tỉnh Đăk Nông đã có cuộc họp mở rộng cùng các ban, ngành liên quan thống nhất với tên là N’Trang Lơng đã được sự đồng tình của đại đa số người M’nông hiểu biết về người Anh hùng dân tộc này.

    * Theo từ điển Bách Khoa Toàn Thư thì vị anh hùng này tên thật là N’Trang; Lơng là tên vợ; ông là tù trưởng bộ lạc Biệt ở Bu Nơ Trang (Bu N’Trang), huyện Đắc Nông, Đắc Lắc

Source. Danh Nhân

Gửi phản hồi

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s