Thông điệp gởi bạn trẻ Cư M’gar, 2. 2012

Standard

Câu chuyện của cô Linh Nga nghe vừa xa, nhưng cũng rất gần. Có thể đó là hình ảnh của tôi thời bé con, của cả những đứa cháu nhỏ xuất thân từ vùng đất bazan này.

Tôi thấy mình , cả những người lớn khác, có lỗi với tụi nhỏ khi không có sự chuẩn bị , quan tâm đúng mức hoặc không có năng lực, tư duy trước ước mơ chính đáng của tụi nhỏ.

Cuộc đời luôn luôn là phép cộng trừ, tôi nghĩ vậy. Sớm hay muộn, mỗi chúng ta luôn đối diện với những khó khăn, thử thách của cuộc sống theo cách này hoặc cách khác. Trước những ngã rẽ, lựa chọn, chính chúng ta, không ai khác phải chọn cách dịch chuyển tiến lên phía trước hoặc lùi lại một góc buồn tủi phía sau.

Nếu cuộc đời là một trận bóng, tôi thích được chơi bóng với những người có thể giao bóng tốt cho người khác và ngược lại.

Thông điệp của cô Linh Nga, mong thay đến tất cả các bạn trẻ của Cư M’gar. Nếu bạn nào may mắn có điều kiện thực hiện ước mơ, hãy nỗ lực và nắm bắt từng cơ hội, dù nhỏ nhất.

Chỉ khi đi qua những con dốc cao, bạn mới tìm thấy chính mình.

Tây Nguyên, sau mùa nắng inh oi, sẽ có những cơn mưa trong lành, tràn nhựa sống.

 

Saigon
29.02.2012

Dhung Café,

* * *

Đơn giản và mãnh liệt như hoa cỏ

Đơn giản và mãnh liệt như hoa cỏ Tây Nguyên

” Sóng ở trong lòng
Cô. Linh Nga Niê Kdăm
Thứ bảy, 18 – 2 – 2012

Sau Tết mấy ngày, tôi nhận một cuộc gọi, giọng của một trung niên người dân tộc thiểu số, nói tiếng Việt không mấy sành sõi

– Mình là phụ huynh của Y Thóc. Nhà trường có chính sách giảm học phí cho học sinh dân tộc gia đình khó khăn không cô giáo?

– Có anh ạ, nhưng phải có đơn , xác nhận của địa phương về hoàn cảnh gia đình, để Ban Giám hiệu xem xét .

– Nếu không có chắc phải cho cháu nghỉ học thôi cô giáo ạ. Gia đình khó khăn lắm, không lo được học phí nữa đâu. Tiền ăn ở thôi, một năm đã mười triệu rồi.

– Gia đình có làm đơn vay Ngân hàng cho cháu đi học theo chính sách không anh ?

– Năm ngoái có làm đơn hai lần, họ chỉ cho vay một lần kỳ một, 4 triệu thôi. Học kỳ hai cho đến bây giờ không cho vay tiếp. Nghe có người nói họ sợ dân tộc mình không trả được cô giáo ạ.

Tôi hướng dẫn anh làm đơn, mang ra xã chứng nhận rồi gửi bưu điện theo tên tôi để chuyển cho nhà trường. Chờ mãi vẫn chưa thấy.

Khi các em mới vô năm đầu, vì toàn học sinh vừa qua trung học cơ sở, nên tôi phải làm hồ sơ riêng của lớp mình chủ nhiệm, yêu cầu ghi rõ cả nghề nghiệp của cha mẹ, anh chị em lẫn điều kiện kinh tế của gia đình, do vậy tôi biết em là người Mnông ở một xã vùng sâu thuộc huyện Đăk Min, tỉnh Đăk Nông. Gia đình có 8 anh chị em, em là thứ 4. Vì là con trai đầu tiên lại hay ốm đau nên bố gọi em là Chủ, đi học mới gọi là Thóc ( hy vọng sau này em làm chủ được gia đình, làm chủ vận mệnh của mình và luôn đủ thóc lúa ăn chăng? Ước mơ mới nhỏ bé làm sao chứ? ). Trả lời câu hỏi đầu tiên của tôi về nghề nghiệp, em nói “ như một người lớn”, dẫu mới tròn 15 tuổi :

– Gia đình nhiều khó khăn, nhà trường cũng chưa đủ cơ sở vật chất, nhưng em yêu thích âm nhạc lắm, nên sẽ cố gắng để không phụ lòng cha mẹ và thày cô.

Vừa phải học chuyên môn, vừa phải học bổ túc văn hóa, ngành âm nhạc lại có nhiều môn học khó( đã có không ít học sinh dân tộc đàn, hát rất hay nhưng không tiếp thu được những môn cơ bản nên đành phải bỏ học). Kết quả học tập của em chưa phải là khá lắm, nhưng chăm, ngoan, không bỏ giờ học nào. Môn đàn và ghi nhạc là khó nhất mà em rất kiên trì. Nhà em trọ là quán ăn, chủ thuê em bưng bê, dọn bàn và rửa chén, để trừ vào tiền ăn hàng ngày của em. Có lần nhìn hai bàn tay tróc da vì nước rửa chén của em chạy ngón trên đàn, tôi đã lén chùi nước mắt.

Sau tết nguyên đán, học sinh tựu trường đã cả tháng mà điểm danh mấy lần không thấy có em. Tôi gọi điện, em nói :

– Con đang tưới cà phê cô ạ. Bố chưa có tiền cho con nộp học phí đâu nên con không dám đến trường.

Tôi đắng nghẹn lời mà vẫn nén lòng để dặn em “ nghỉ quá 1/3 số tiết là bị cấm thi đấy”. Rồi em cũng xuất hiện ở giờ học của tôi, nụ cười bẽn lẽn. Hỏi, em nói :

– Con nhớ lớp, nhớ cô. Tưới cà phê hơn mười ngày, được 1,2 triệu, đủ tiền ăn ở một tháng nên con lên. Bố chưa có tiền nộp đâu cô .

Thì ra cái Tết của em là như thế (?). Nhưng hết một tháng rồi em sẽ ra sao? Lại về nhà tưới tiếp cà phê mười ngày nữa ư? Lớp tôi 2/3 là học sinh dân tộc vùng sâu vùng xa, không thể kêu gọi các em đóng góp giúp bạn. Học lực em chỉ trung bình khá, khó mà xin được một suất học bổng của Hội khuyến học ( vì phải là học sinh giỏi cơ). Tôi đang hướng dẫn em làm đơn xin học bổng ở quỹ Đọt Chuối Non của một người bạn…

Sau tết Nhâm Thìn nghe thông tin Chính phủ trợ cấp hoàn toàn tiền học từ mầm non lên đại học cho 9 dân tộc thiểu số thuộc loại ít người nhất – Tây Nguyên có tộc người Brâu ở Kon Tum – tủi mà mừng cho các em. Nhưng trong đó không có tộc người Mnông. Số cán bộ đã tốt nghiệp bậc cao đẳng và đại học của tộc người Mnông vẫn ít ỏi lắm. Không phải vì các em không ham học, mà vì hoàn cảnh gia đình không thể chu cấp được thôi.

Phải nói cho đúng rằng gần 40 năm sau giải phóng ( kể cả ở miền núi phía Bắc, qua hơn 60 năm đất nước độc lập ), đã có một bộ phận người các dân tộc thiểu số thật sự đổi đời ( Có lần nghỉ ăn trưa ở Bình Phước, bàn bên cạnh tôi là một nhóm người thiểu số bản địa, chạy chiếc xe 7 chỗ sang trọng, biển số trắng, đến ăn cơm); nhưng ở vùng sâu vùng xa miền núi, vẫn có nhiều, rất nhiều gia đình chưa thoát khỏi đói nghèo, như bon của em.

Gần 40 năm làm người đưa đò trên dòng sông nghệ thuật, đã bao lần tôi không đưa được những học sinh người dân tộc thiểu số của mình qua sông? Và lần này nữa… Đò chưa sang mà “sóng đã dậy ở trong lòng…”

Tôi tiếc mình không có tài như nữ nhà văn miền đồng bằng Chín Rồng, hóa giải mọi việc thành chuyện đọc bắt cười ra nước mắt , để mọi người đừng buồn…

Gửi phản hồi

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s