Cao Nguyên Lộng Gió, Nguyễn Lân Hùng

Standard
GS Nguyễn Lân Hùng

GS Nguyễn Lân Hùng

Cao Nguyên Lộng Gió
GS. Nguyễn Lân Hùng
botrinhmuoi.vn

 

Chiếc Boing nghiêng cánh, lượn trên thành phố Buôn Mê Thuột vào đêm rực rỡ ánh đèn. Những đường phố giao nhau, trải rộng trên một vùng đất mênh mông. Trung ương đã cho phép nâng cấp thành phố này lên loại 1. Tây Nguyên đang vươn mình, sánh vai với những vùng phát triển…

Tôi đến thăm Viện Khoa học kỹ thuật Nông – Lâm nghiệp Tây Nguyên. Tiến sĩ Trương Hồng – Phó Viện trưởng tiếp chúng tôi. Ở đây các nhà khoa học tập trung nghiên cứu các loại cây, như: Cà phê, ca cao, điều, dâu tằm, tiêu, bơ, mắc ca, mít… Đa số cán bộ nghiên cứu ở đây còn trẻ, họ rất hăng say. Chỉ tiếc rằng, số cán bộ đầu ngành và uyên bác ở đây cứ thưa dần. Họ rời bỏ Tây Nguyên rồi ít trởại. Phải chăng, ta chưa có được những cơ chế thoáng và hợp lý để giữ chân họ?.

Tôi nhớ tới lời dạy của Giáo sư Hoàng Hòe – một chuyên gia kỳ cựu của ngành lâm nghiệp. Ông nói với chúng tôi: “… với gần 5 triệu người sống trên 5 triệu héc-ta trù phú mà chúng ta để bà con bị đói nghèo là vô lý. Phải biết cách phát huy hết tiềm năng của đất đai và khí hậu vùng Tây Nguyên để đưa mảnh đất này đi lên…”.

Tôi đi xuống các địa phương. Tại đội 4, thôn Đồi Đá, xã Krông Bách, huyện Krông Bak, chúng tôi thăm gia đình anh Nguyễn Thanh Bình. Nhà anh trồng cà phê, trồng bắp. Ngôi nhà tiều tụy như cảnh thiếu nước ở vùng này. Nhưng anh đã tìm ra một lối thoát. Anh nuôi cầy hương. Mọi việc đều do anh tự mày mò. Anh kiên trì theo dõi các tập tính sinh học của chúng trong tự nhiên. Anh xây dựng nhiều phương án để thử nghiệm. Anh chọn ra những cách làm tốt nhất. Tới nay, có lúc đàn cầy hương ở nhà anh đông tới cả trăm con. Anh xưng (bố) với lũ cầy và coi chúng như con. Khách cả nước đã tới với anh sau khi chúng tôi giới thiệu mô hình này trên truyền hình. Cuộc sống gia đình anh đang thay đổi nhanh chóng.

 

Nắng Gió Cao Nguyên - GS Nguyễn Lân Hùng

Nắng Gió Cao Nguyên – GS Nguyễn Lân Hùng

 

Tại chính giữa thành phố Buôn Mê Thuột, vợ chồng nhà chị Vi Thị Thanh Liễu đều là cán bộ Nhà nước, nhưng anh chị vẫn quyết định phát triển thêm nghề nuôi nhím. Chúng tôi là người đưa ra quá trình nuôi nhím và đã đi thăm hầu khắp các mô hình nuôi nhím trong cả nước. Tuy nhiên, chưa có chỗ nào lại nuôi sạch sẽ như ở gia đình chị Liễu. Hàng trăm con nhím nuôi giữa thành phố mà không hềỗi tháng họ thu tới hàng chục triệu đồng. Ai đến đây thăm cũng hết lòng khen ngợi. gây ra hôi hám cho xung quanh.

Tôi tìm tới trang trại nuôi động vật hoang dã của anh Nguyễn Minh Cường. Anh đầu tư cho việc nuôi khỉ, nuôi cầy hương, nuôi rắn độc, và nuôi cả kỳ đà. Anh xin phép kiểm lâm để mở trang trại này. Hiện số lượng vật nuôi của anh rất lớn. Đó là cả một khối giá trị khổng lồ, nhưng để duy trì nó cũng không có gì là khó khăn.

Tôi xuống huyện EaKa. Anh em đưa tôi tới thăm Trung tâm Giống heo rừng Tây Nguyên. Đây là một trại lớn so với các mô hình nuôi lợn rừng trong cả nước. Ở đây có gần 100 nái và thường xuyên có hàng trăm heo con để xuất đi cho bà con nuôi. Họ cung cấp kỹật, cho tới thăm quan, bán giống và sẵn sàng thu mua lại sản phẩm. Đó là một hướng làm ăn cũng nên khuyến khích. Mối quan hệữa nhà doanh nghiệp với nhà nông sẽ càng khăng khít hơn.

Tây Nguyên là thủ phủ của cà phê. Cà phê đã giúp cho hàng vạn bà con ta vươn lên giàu có. Tuy nhiên, việc xây dựng thương hiệu và giữ gìn uy tín cho cà phê Việt Nam còn là vấn đề dài dài. Các chuyên gia từ Úc, Mỹ, Trung Quốc và Thái Lan đã kéo vào Tây Nguyên đểội thảo với các nhà khoa học Việt Nam về việc đưa mắc ca vào canh tác. Họ đã thử nghiệm trồng xen mắc ca với cà phê. Tại huyện Krông Năng, chúng tôi đã được thăm quan những vườn cà phê có trồng xen mắc ca. Kết quả, rất khả quan. Mắc ca 3 năm tuổi đã bắt đầu cho quả. Đây là một loại sản phẩm cao cấp. Người ta xếp nó là loại quả ngon nhất, là “nữ hoàng” của các loại quả khô. Nếu mô hình này thành công thì sẽ có một cuộc cách mạng trên nương rẫy. Mắc ca sẽ trở thành một đối tượng mới đầy triển vọng ở Tây Nguyên.

Tại vườn cà phê của anh Trịnh Xuân Mười ở xã Hòa Thắng, anh lại xen vào đó cây bơ. Cứ 8 đến 10 mét, anh lại trồng thêm 1 cây bơ. Bơ lên rất tốt. Nó đảm nhận luôn việc che tán cho cà phê. Mỗi cây bơ lại cho ta vài tạ quả. Với giá 15.000 đồng/kg (mua tại gốc), anh Mười cho biết: “… cây cho 3 tạ là ta đã có 4 triệu rưỡi rồi. Thế mà nhiều cây còn cho tới 4 đến 5 tạ, hoặc hơn nữa…”. Anh Mười rất quan tâm tới vấn đề giống. Anh đã tự sưu tập một tập đoàn giống bơ tốt để lai tạo. Hiện anh đã cấp giống bơ ghép cho nhiều nơi đểồng xen vào nương cà phê.

Công ty ViNaMit nổi tiếng cũng đã tới Tây Nguyên. Họ tổ chức trồng mít theo lối công nghiệp. Những vườn mít mênh mông được trồng theo hàng, theo lối thẳng tắp. Đấy sẽ là những đối tượng “nặng ký” so với cà phê.

Ở nông trường 719, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn đã nghĩ tới việc xây dựng một vùng sản xuất lúa giống. Lúa ở đây năng suất cao mà lại ngon. Vì sao không sản xuất giống? Làm giống bao giờ cũng cho lợi nhuận cao nhất…

Buổi tối, chúng tôi tới thăm nhà ca sĩ Y-Moan. Có lẽ không người dân Tây Nguyên nào mà không biết tới anh. Anh là ca sĩ của núi rừng, là người suốt đời gắn bó với Tây Nguyên. Anh yêu tha thiết mảnh đất này. Tuy là ca sĩ nhưng anh lại luôn luôn nghĩ tới việc kêu gọi, vận động mọi người tới giúp cho đồng bào của mình ở Tây Nguyên. Anh hát cho chúng tôi nghe những ca khúc rực lửa.

Ở Tây Nguyên này, việc học hành đâu cần mảnh bằng cao hay thấp. Điều cốt yếu nhất là dạy cho bà con những nội dung cụ thể để vềược. Ai học xong là có thể về ngay buôn làng để thực hiện. Tôi rất tán thành suy nghĩ của Giám đốc Công ty xây dựng Nam Hà-Trần Văn Tuấn. Anh quyết định xây tại đây Trường Trung cấp Kinh tế công nghiệp Tây Nguyên. Mọi việc đang hối hả. Tết này, trường sẽ hoàn thành. Người ta sẽ dạy tại đó những nội dung thiết thực cho bà con Tây Nguyên.

Chúng tôi đi tiếp lên phía Bắc. Cao nguyên lồng lộng gió. Hương cà phê ngào ngạt, ngây ngất. Tiếng suối xa róc rách hòa cùng tiếng đàn T’rưng ngân vang…

Nắng Gió Tây Nguyên, Cư Mgar, Dhung Cafe

Nắng Gió Tây Nguyên, Cư Mgar, Dhung Cafe

 

Gửi phản hồi

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s